از کالیفرنیا تا دهلاویه
دکتر مصطفی چمران (۱۳۱۱-۱۳۶۰) یکی از برجستهترین چهرههای علمی، انقلابی و نظامی ایران بود. او در تهران به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در همان شهر به پایان رساند. از همان دوران نوجوانی، علاقهاش به علم و همچنین مبارزه با ظلم و بیعدالتی شکل گرفت. او به دانشگاه تهران وارد شد و در رشته الکترومکانیک فارغالتحصیل شد. سپس برای ادامه تحصیلات عالی به آمریکا رفت و موفق به اخذ دکترای فیزیک پلاسما از دانشگاه برکلی کالیفرنیا شد.
دکتر چمران نه تنها در زمینه علمی سرآمد بود، بلکه همواره به مسائل سیاسی و اجتماعی ایران و جهان توجه داشت. او در دوران تحصیل در آمریکا، فعالیتهای سیاسی خود را علیه رژیم پهلوی آغاز کرد و از جمله اعضای موسس انجمن اسلامی دانشجویان ایرانی در آمریکا بود. با وقوع انقلاب الجزایر و سایر جنبشهای آزادیبخش در خاورمیانه، دکتر چمران تصمیم گرفت تا به این مبارزات بپیوندد. او به مصر و سپس لبنان رفت و در آنجا به عنوان فرمانده جنبش “امل” که یک جنبش شیعی در لبنان بود، فعالیت کرد و به آموزش مبارزان لبنانی پرداخت.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، دکتر چمران به کشور بازگشت و به سرعت در عرصههای مختلف نظامی و سیاسی فعال شد. او به عنوان وزیر دفاع در دولت موقت ایران خدمت کرد و نقش کلیدی در ساماندهی ارتش و نیروهای نظامی انقلابی ایفا کرد. همچنین با شروع جنگ ایران و عراق، او به جبهههای جنگ رفت و در آزادسازی شهرهایی مانند سوسنگرد و مقابله با نیروهای عراقی نقش برجستهای داشت.
یکی از ویژگیهای برجسته دکتر چمران، ترکیب علم، ایمان و تعهد انقلابی بود. او نه تنها یک دانشمند برجسته بود، بلکه به دلیل اخلاق و رفتار انسانیاش، در میان همکاران و سربازانش به عنوان فردی اخلاقگرا و دلسوز شناخته میشد.
در ۳۱ خرداد ۱۳۶۰، دکتر مصطفی چمران در منطقه دهلاویه در جنوب ایران، در حالی که در خط مقدم جبهه حضور داشت، بر اثر اصابت ترکش خمپاره به شهادت رسید. یاد او به عنوان یک مبارز مومن، دانشمند متعهد و فرماندهی شجاع در تاریخ ایران جاودانه باقی مانده است.
فهرست دانشآموزان پایهی هفتم که مفتخر به حضور در کلاسی با نام دکتر چمران هستند:
| نام | نام خانوادگی |
| آراد | آیینه سیما |
| پارسا | اخلاقی |
| نیما | اکبرنژاد |
| امیرپارسا | ایمانی |
| امیرعلی | بختیاری |
| متین | تیموری |
| آرمان | جلال آبادی |
| آرتین | جهانگیری |
| حسین | حصاری |
| امیرصدرا | خراسانی |
| امیرحسام | خلیق |
| امیر محمد | خوش کردار |
| دانیال | دادور |
| امیرعلی | رحیمی |
| محمد کسری | رساپناه |
| سبحان | رستمی علیایی |
| امیرحسین | رضایی |
| محمد | ریحانی |
| محمدرضا | سلطانی دهقان |
| محمدحسام | سمایی فر |
| امیرحسین | شمسی |
| پرهام | شهرابی فراهانی |
| محمد طاها | صادقی |
| امیرپارسا | طاهرپور |
| امیرعلی | عباسعلی گل |
| رادمهر | غفرانی |
| محمدحسین | قاسمی صالح آبادی |
| آرتمن | قویدی |
| محمد امین | کاظمی |
| شایان | کریمی |
| ایلیا | محمدی |
| امیرعلی | مرادی |
| امیرمحمد | مزیکی |
| مبین | موسی زاده |
| سیدسپهر | میرشفیعی |
| محمد کسری | نقی خانی |
| محمدحسین | نورعلییی |
| عماد | نیکوییان |
| سید کیان | ورندیلی |
| محمدرضا | یاری |
